Çin'deki Güney Tıp Üniversitesi öncülüğünde yürütülen araştırma, kemik hücrelerinin mekanik uyarımla salgıladığı maddelerin yaşlanmayı yavaşlatabileceğini gösterdi. Sonuçlar 23 Ekim 2026'da Cell Metabolism dergisinde yayımlandı ve Science dergisi tarafından aktarıldı.
Araştırmacılar, kemik dokusunun büyük bölümünü oluşturan osteositlere odaklandı. Bu hücreler hareket sırasında kemiklere uygulanan basıncı algılayarak yanıt veriyor. Mekanik uyarı, kan dolaşımıyla diğer organlara ulaşan koruyucu maddelerin salgılanmasını tetikleyebiliyor.
Deneyde 20 aylık yaşlı farelerin kaval kemiklerine haftada iki kez, dört ay boyunca kontrollü mekanik yük uygulandı. Yükle uyarılan farelerde yaşam süresi yüzde 9,4 arttı; bu artış yaklaşık 79,5 güne karşılık geldi. Hayvanların fiziksel performansı, hafızası ve hareket koordinasyonu da iyileşti.
Mekanik yükle uyarılan kemiklerde PEDF adı verilen proteinin üretimi belirgin biçimde arttı. Araştırmacılar PEDF proteinini doğrudan yaşlı farelere verdiğinde beyin, karaciğer ve kas dokularındaki bazı yaşlanma göstergelerinde düzelme kaydetti. Bağışıklık hücrelerinde yaşlanmayla ilişkili değişimlerin gerilemesi de gözlendi.
Kemik hücrelerinin basıncı algılamasında PIEZO1 adlı mekanik duyarlı iyon kanalının rolü belirlendi. Bu mekanizma devre dışı bırakıldığında farklı organlarda yaşlanma belirtileri hızlandı; kemik kaybı ve metabolik bozukluklar belirginleşti.
Bulgular, hareket edemeyen yaşlı veya hasta kişilerde kemik hücrelerinin mekanik olarak uyarılmasının ilaçlarla taklit edilip edilemeyeceği yönünde araştırmalara yol açabilir. Ancak PEDF proteininin insanlarda yaşam süresini uzattığı henüz gösterilmemiş; insandaki veriler protein düzeyleriyle sağlıklı yaşlanma arasındaki ilişkiyle sınırlıdır.
Kaynak: Karar
