2027 bütçesinde emeklilerin durumunun iyileştirilmesine yönelik düzenleme yapılacağı açıklanmasının ardından emekli maaşlarına ilişkin çalışmalar sürdürülüyor. Normal yıllık artışın yanında refah payı veya seyyanen zam seçeneklerinin de değerlendirildiği bildirildi.
Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, tamamlayıcı gelir modeline ilişkin çalışmaların yıl başından beri sürdürüldüğünü ve uzmanların farklı raporlar hazırladığını belirtti. Yılmaz, mevcut emekli aylıklarının yüzde 60’ının asgari ücretin altında kaldığını, en düşük emekli aylığının ise 23 bin 552 lira civarında olduğunu aktardı.
Yılmaz, en düşük emekli aylığının sosyal destek niteliğinde olduğunu ve ödeme yapılırken hanelerin ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiğini savundu. Tamamlayıcı gelir modelinde ödeme tutarının emeklilerin yaşam maliyetine, başka gelirlerine ve bağımlı bulunduğu kişi sayısına göre farklılaştırılabileceğini belirtti.
Modelin değerlendirilmesinde ev sahipliği ve kira, tek başına yaşama, bakım yükümlülüğü, yaşanılan bölge ve satın alma gücü gibi ölçütler yer almalı. Daha yoksul ve kırılgan durumdaki emeklilere daha fazla destek sağlanması gerektiğini ifade eden Yılmaz, emekliler arasındaki yoksulluk düzeylerinin farklı olduğunu vurguladı.
Ekim, kasım ve aralık aylarındaki enflasyonun beklendiği gibi gerçekleşmesi hâlinde emeklilerin ocak ayında ortalama yüzde 10-11 artış almasını bekleyen Yılmaz, çalışanlar için yüzde 8,5’lik artış öngördü. Bu oranların 50 bin lira veya 100 bin lira gelire sahip hanelerin geçimini sağlamak için yeterli olmayacağını belirtti.
Yılmaz, asgari ücret seviyesinde gelir elde eden ve kira ödeyen aileler ile tek başına yaşayan kadınlar gibi gruplar için de istihdama bağlı negatif gelir vergisi benzeri bir sosyal destek mekanizması önerdi. Mevcut koşullarda emekli maaşlarındaki artışların tek başına yeterli sonuç üretmeyeceğini kaydeden Yılmaz, tamamlayıcı gelir modelinin daha kapsamlı bir çözüm sunabileceğini ifade etti.
Kaynak: Evrensel
