9-20 Kasım'da Antalya'da düzenlenecek Cop31'e 190'dan fazla ülkenin delegasyonu katılacak. Resmî görüşmeleri Avustralya, gönüllü eylem gündemini ise Türkiye yönetecek. US başkanı Donald Trump'ın yokluğu öne çıkacak; Trump, 2015 Paris climate agreement'den çekilmişti.
Türkiye'nin eylem gündemi atık azaltma, döngüsel ekonomi, metan, gıda güvenliği ve küresel ekonominin elektrifikasyonu başlıklarını kapsıyor. Paris hedefi olan 1.5C endüstri öncesi düzeye göre sıcaklık artışını sınırlamayı amaçlıyor, ancak aşılmış durumda. Hızlı sera gazı kesintileri aşımı sınırlayabilir ve yüzyılın sonunda daha düşük sıcaklıklara dönüşü mümkün kılabilir.
İklim krizinin etkileriyle mücadele eden gelişmekte olan ülkeler için finans kritik. Nepal'in felaketinin ardından global fund'a kayıp ve zarar erişimi sağlandı; ancak yoksul ülkelerin altyapıyı uyarlama imkânı sınırlı. Dış yardımların azalması ve faizlerin yükselmesi borç yükünü artırıyor.
2023 Cop28'de fosil yakıtlar ilk kez doğrudan gündeme alındı; fosil yakıtlardan geçiş kararına süre veya uygulama planı eklenmedi. Neredeyse tüm tarafların uzlaşısı gerektiği için konu bu yıl bağlayıcı olmayan yol haritasıyla ele alınacak. Brazil'ın geçiş ve ormansızlaşmayı durdurma planlarının ilerletilmesi, iklim finansının güçlendirilmesi ve bilim tartışmalarının çözülmesi olası sonuçlar arasında.
Colombia'da toplanan 60'dan fazla ülke, UK ve EU dahil, fosil yakıtlardan geçiş taahhüdünde bulundu; koalisyon Cop31'de genişleyebilir. Electrification vurgusunun yanında China'nın yaklaşık 12% petrol ithalatı düşüşü ve yenilenebilir kapasitesinin kömürü aşması öne çıkıyor. University of Oxford profesörü Jan Rosenow, elektrifikasyonun dünya genelinde birincil enerji kullanımını yarıya indirebileceğini belirtiyor. Yeniden seçilen Lula da Brazil'dan Cop31'e katılacak.
Kaynak: The Guardian World
