Türkiye’de geliştirilen HerediTR adlı kit, 34 gen üzerinden analiz yaparak 15 farklı kanser türüne ilişkin kalıtsal riskleri değerlendirebiliyor. Meme, akciğer, prostat, pankreas ve kalın bağırsak kanserleri kitin kapsamında yer alıyor.
TÜSEB Kanser Araştırmacısı Doç. Dr. Demet Akdeniz Ödemiş, HerediTR’nin kanser riskini hastalık ortaya çıkmadan belirlemeye yardımcı olabileceğini belirtti. Yüksek risk taşıyan kişilerin tespit edilerek koruyucu sağlık önlemlerinin planlanması, kitin geliştirilme hedefleri arasında bulunuyor.
OncoTR ise kanser hastalarının tümör dokusundaki genetik değişiklikleri incelemek üzere geliştirildi. Türkiye Kanser Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Burak Civelek, kitin 690’dan fazla genetik bölgeyi tarayarak tümörün kapsamlı bir haritasını çıkarabildiğini açıkladı.
Genetik analizlerin, hastaların immünoterapi veya akıllı ilaç gibi tedavilerden hangilerinden yarar görebileceğinin belirlenmesine katkı sunması bekleniyor. OncoTR’nin tümör özelliklerini ortaya koyması, mevcut tedavi seçeneklerinin hastaya uygunluğunun değerlendirilmesinde kullanılacak.
Çalışmalarda biyopsi ihtiyacını azaltma hedefi de bulunuyor. TÜSEB Araştırmacısı Prof. Dr. Ebru Özgür, ilerleyen dönemde kan örneği üzerinden hasta takibinin mümkün olabileceğini belirtti. Yöntemin yaygınlaşmasıyla PET gibi radyasyon içeren görüntüleme ve tetkiklerin daha az kullanılması hedefleniyor.
Yerli kitlerin yazılım altyapılarıyla birlikte 2027 yılının ilk yarısında başta şehir hastaneleri olmak üzere sağlık kuruluşlarında vatandaşların kullanımına sunulması planlanıyor. Geliştirilen teknolojilerle kanser tanı ve tedavi süreçlerinde yerli üretimin artırılması, maliyetlerin düşürülmesi ve hastalara daha uygun tedavi seçenekleri sunulması amaçlanıyor.
Kaynak: Karar
