İran Bilim ve Teknoloji Üniversitesi ile Hayyam Üniversitesi uzmanları, yol yapımında kullanılan kireç taşının bir bölümünü öğütülmüş PET şişelerle değiştirerek dayanıklı bir asfalt karışımı geliştirdi. Çalışma, Nature grubundaki Scientific Reports dergisinde yayımlandı.

PET parçacıkları, kuru yöntemle kırmataş dokusuna benzeyen köşeli granüllere dönüştürülüyor. Asfalt bitümü eklenmeden önce taşlarla karıştırılan granüller, yaklaşık 250 °C'de eriyen plastik yapısı sayesinde üretim sırasında yanmadan formunu koruyor. Yöntem için yeni fabrika yatırımı veya mevcut yol yapım makinelerinde değişiklik gerekmediği belirtildi.

Basınç, nem ve sürekli aşınma testlerinde PET katkılı karışım geleneksel asfaltı açık ara geride bıraktı. Taşın %16'sı PET ile değiştirildiğinde çatlaklara karşı direncin %295 arttığı, standart asfaltın 16.380 yük döngüsünde kırılırken plastikli karışımın 64.763 döngüye dayandığı kaydedildi.

Deformasyon ve su geçirmezlik açısından da olumlu sonuçlar elde edildi. %18 plastik oranıyla ağır yüklere bağlı deformasyonun %57 azaldığı, yağmur suyu sızıntılarına karşı korumanın ise %7 yükseldiği aktarıldı. Uzmanların hesabına göre 1 kilometrelik yolda kullanılan 12.500 ton agreganın %10'unun plastikle değiştirilmesi, 630 ton PET şişesinin geri kazanılmasını ve çöp sahalarında 18.900 metreküplük alan tasarrufu sağlayabilir.

Teknolojinin başlıca sınırlaması soğuk hava koşulları. 5 °C'de yapılan testlerde PET plastiğin sertleşerek doğal taştan daha kırılgan hâle geldiği gözlemlendi. Bu nedenle karışımın sert kışlar ve yoğun kar yağışı görülen bölgeler yerine ılıman ve sıcak iklimler için daha uygun olduğu değerlendirildi.

Proje henüz deneysel aşamada bulunuyor. Araştırma ekibinin sonraki hedefleri arasında gerçek trafik koşullarında performansın ölçülmesi, büyük ölçekli üretim maliyetlerinin incelenmesi ve uzun vadede lastik sürtünmesiyle mikroplastik salımının olup olmadığının belirlenmesi yer alıyor.

Kaynak: Sözcü