NASA'nın 22 yıllık uzay gözlemevini kurtarma operasyonu sonuçsuz kaldı: Gözlemevi Dünya'ya düşecek

NASA'nın yaklaşık 22 yıldır uzayda görev yapan Neil Gehrels Swift Gözlemevi'ni Dünya atmosferine düşmekten kurtarmak amacıyla başlattığı sıra dışı kurtarma operasyonu başarısızlıkla sonuçlandı. Swift'in giderek alçalan yörüngesini yükseltmek üzere 3 Temmuz'da uzaya gönderilen LINK adlı robotik uydu, yaşadığı kontrol sorunları nedeniyle planlanan müdahaleyi gerçekleştiremedi.

Uydunun Kontrolü Kayboldu

Arizona merkezli Katalyst Space Technologies tarafından geliştirilen LINK, yalnızca dokuz ay gibi kısa bir sürede tasarlanıp üretildikten sonra Northrop Grumman'a ait Pegasus XL roketiyle uzaya fırlatıldı. Ancak fırlatmadan birkaç hafta sonra, temmuz ayının sonlarında uydu kendi etrafında kontrolsüz biçimde dönmeye başladı. Şirket, LINK'in kontrolünü yeniden sağlamayı başarsa da yaşanan sorun önemli ölçüde zaman kaybına neden oldu.

Başlangıçta gecikmenin kurtarma operasyonunu engellemeyeceği düşünülüyordu. Ancak devam eden yönelim kontrolü problemleri nedeniyle NASA ve Katalyst, nihayetinde kurtarma girişiminden vazgeçtiklerini duyurdu.

Swift Atmosferde Yanacak

NASA'dan yapılan açıklamaya göre Swift giderek irtifa kaybetmeye devam ediyor ve gözlemevinin bilimsel görevinin bu yıl içinde sona ermesi öngörülüyor. Gözlemevinin yaklaşık 300 kilometrelik kritik irtifanın altına inmesinin ardından Dünya atmosferine yeniden girerek büyük ölçüde yanması bekleniyor. Yörüngedeki düşüşte, Güneş'teki faaliyetlerin artırdığı atmosferik sürüklenme etkili oldu.

NASA Başkanı Jared Isaacman, operasyonun başarısızlığına rağmen görevin denenmeye değer olduğunu vurguladı. "Bu, ulaşmaya çalıştığımız sonuç değildi ancak görevin denenmeye değer olduğunu değiştirmiyor" diyen Isaacman, elde edilen deneyimin gelecekte uydulara uzayda bakım ve müdahale edilmesini sağlayacak teknolojilere önemli katkılar sunacağını belirtti.

LINK'in Görevi Teknoloji Gösterimi Olarak Sürecek

Kurtarma planının iptal edilmesi LINK'in görevinin tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor. NASA ve Katalyst, uydunun Swift ile buluşma girişimini bu kez bir teknoloji gösterimi olarak sürdürmeyi planlıyor. LINK'in Swift'e yaklaşarak gözlemevini incelemesi ve olası yakalama noktalarını belirlemesi bekleniyor. Ancak bu denemenin ne zaman gerçekleştirileceği henüz netleşmedi.

Swift, uzayda bakım yapılabilecek şekilde tasarlanmadığı için elde edilecek verilerin gelecekte benzer kurtarma ve uydu bakım operasyonlarının geliştirilmesinde kullanılması hedefleniyor. Katalyst CEO'su Ghonhee Lee, yüksek riskli görevin önemli deneyimler sağladığını belirterek elde edilen bilgileri gelecekteki uydu buluşma, yakınlaşma ve bakım operasyonlarında değerlendireceklerini söyledi.

22 Yıllık Evren Gözlemi Sona Eriyor

2004 yılında fırlatılan Neil Gehrels Swift Gözlemevi, yaklaşık 22 yıldır alçak Dünya yörüngesinde astrofizik araştırmaları yürütüyor. Özellikle gama ışını patlamaları gibi ani kozmik olayları hızla tespit edip gözlemleyebilmesiyle tanınan Swift, farklı gök cisimlerine kısa sürede yönelme kabiliyeti sayesinde NASA'nın en önemli uzay gözlemevlerinden biri haline gelmişti.

Swift'in görevini doğrudan devralacak hazır bir gözlemevi ise bulunmuyor. NASA, oluşacak boşluğu mevcut aktif gözlemevleriyle doldurmaya ve ani kozmik olaylara hızla yanıt verebilecek yeni yöntemler geliştirmeye çalışacaklarını açıkladı.