Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile 27 Kasım 2019'da imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatı'nı 20 Ekim 2026'da oybirliğiyle onayladı. Meclis, mutabakatı 2020'de reddeden ve siyasi ilişkilerin kesilmesini öngören kararlarını kaldırdı. Mutabakat, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarını belirliyor; 2019'da Birleşmiş Milletler'e kaydedilmişti.
Libya 2014'ten itibaren iki siyasi ve askeri merkeze bölündü. Halife Hafter güçlerinin 2019'daki Trablus saldırısı çatışmaları büyüttü. Türkiye'nin askeri desteği belirleyici olurken 2020'de ateşkes sağlandı; ülke çapında siyasi birlik kurulamadı.
Batıda BM tarafından tanınan Ulusal Birlik Hükümeti ve Başbakan Abdülhamid Dibeybe bulunuyor. Doğuda, Temsilciler Meclisi'nin desteklediği Usame Hammad başkanlığındaki rakip hükümet ile Hafter'in Libya Arap Silahlı Kuvvetleri yer alıyor. Hafter güçleri doğu ve güneyde geniş alanları, petrol sahalarını ve enerji altyapısının önemli bir bölümünü kontrol ediyor.
BM bünyesindeki Libya Uzmanlar Paneli'nin 24 Mart 2026 tarihli nihai raporuna göre petrol ve doğalgaz gelirleri devlet gelirlerinin yüzde 90'ından fazlasını oluşturuyor. Ulusal Petrol Kurumu verilerine göre 2025'te ham petrol üretimi 501.6 milyon varile, doğal gaz üretimi 903 milyar fit küpe ulaştı.
Çıkar paylaşımı dış güçler arasında da sürüyor. ABD'nin öncelikleri enerji yatırımlarını korumak, Rusya'nın askeri varlığını sınırlamak ve siyasi istikrarı sağlamak. Rusya, Hafter güçleriyle bağlantısını ve Sahel ile Akdeniz'e erişimini korumaya çalışıyor. İtalya'nın Eni ve Fransa'nın TotalEnergies şirketleri üzerinden enerji çıkarları sürüyor.
Haziran 2026'da Libya Ulusal Petrol Kurumu, Repsol, Eni, KatarEnergy, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ve MOL Grubu ile üretim paylaşımı anlaşmaları imzaladı. Mutabakatı Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Mısır deniz yetki alanları iddialarıyla çelişen buluyor; Türkiye anlaşmayı geçerli ve meşru kabul ediyor.
Kaynak: Evrensel
