Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'ndeki (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) yürütülen araştırmada doğanın bugüne kadar incelenen en küçük ölçeğinden sinyaller alındı. Cambridge Üniversitesi liderliğindeki çalışma, atomdan 100 milyar kat daha küçük bir boyuta ulaştı.
Fizikçilerin zepteevren olarak adlandırdığı bu ölçek, evrenin işleyişine ilişkin daha kapsamlı yeni bir teorinin geliştirilmesine zemin hazırlayabilir. Cambridge Üniversitesi'nden Dr. Harry Cliff, tespit edilen etkileşimlerin karanlık maddeye karşı çok daha hassas olabileceğini belirtti.
Araştırmacılar, yüksek enerjilerde çarpıştırılan parçacıkların ardından ortaya çıkan subatomik güzellik kuarklarını inceledi. Saniyenin trilyonda birinden daha kısa süre var olabilen bu parçacıkların, metrenin milyarda birinin trilyonda biri ölçeğindeki etkileşimleri kaydedildi.
LHCb iş birliğini yöneten Profesör Tim Gershon, bütçe kesintileri nedeniyle İngiltere'nin araştırmaya tam katılımının tehlikeye girebileceğini ve ülkenin büyük keşiflerin dışında kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı. Profesör Brian Cox da İngiltere'nin bilimsel liderliğini zayıflatacak finansman kararının ülkenin uluslararası itibarına zarar vereceğini savundu.
Projeye katılan 28 ülke, detektörün kapasitesini 10 kat artıracak 150 milyon sterlinlik güncelleme paketi üzerinde anlaşmaya vardı. İngiltere Araştırma ve Yenilik Kurumu (UKRI) ise geçtiğimiz yıl projeden finansman payını çekmeyi duyurdu. Kurumun Jodrell Bank Lovell teleskobu dâhil diğer parçacık fiziği ve astronomi projelerinde de kesintilere gittiği biliniyor.
Kaynak: Karar
