Enflasyon, gelir ve servet dağılımındaki farklılıklar nedeniyle herkesi aynı biçimde etkilemiyor. Ücretleri fiyat artışlarının gerisinde kalan, temel ihtiyaçlarını karşılamak için gelirinin büyük bölümünü harcayan ve birikim yapma imkânı sınırlı olan dar gelirliler, yükselen fiyatları daha zor karşılıyor.
Düşük gelirli hanelerin gıda, barınma, enerji ve ulaşım gibi ertelenemeyen giderleri bütçelerinde daha geniş yer tutuyor. Yüksek gelirli haneler ise aynı ihtiyaçlar için daha küçük bir pay ayırarak tasarruf ve yatırım yapabiliyor. Bu nedenle gıda ve konut maliyetlerindeki artışlar, gelir düzeyi düşük olan kesimlerin bütçesini daha güçlü biçimde baskı altına alıyor.
Bazı aileler daha ucuz ürünlere yönelmek, öğün sayısını azaltmak veya dengeli beslenmekten ödün vermek zorunda kalabiliyor. Kira artışları da benzer sonuçlar doğuruyor; geliri kira artışını karşılamaya yetmeyenler daha küçük, daha kötü koşullara sahip ya da iş yerine uzak konutlara taşınmak durumunda kalabiliyor. Yüksek gelirli kesimlerin ise fiyatları yaşam standartlarını belirgin biçimde değiştirmeden karşılayabilecek daha geniş bir ekonomik hareket alanı bulunuyor.
Ücretlerin satın alma gücündeki düşüş, emekçiler ve emekliler üzerindeki etkiyi artırıyor. Yılda bir kez ücret veya emekli aylığı güncellenen kesimler, yıl boyunca süren fiyat artışları karşısında gelir kaybına uğrayabiliyor. Asgari ücretliler ile ücret artışları enflasyonun gerisinde kalan çalışanlar da zorunlu giderlerini karşılamakte ve beklenmedik masraflarla baş etmekte güçlük çekebiliyor.
Servet birikimi olan kesimler gayrimenkul, altın, döviz ve diğer finansal varlıklar aracılığıyla birikimlerini kısmen koruyabiliyor. Yüksek faizle borçlanan dar gelirliler ile kredi kartı borcu bulunanlar ise artan taksit ve faiz yüküyle karşı karşıya kalabiliyor. Sabit faizli ve Türk lirası cinsinden borçlananlarda ise borcun reel değerindeki düşüşten yararlanma söz konusu olabiliyor.
Enflasyonla mücadele politikalarının toplumsal maliyeti de gelir gruplarına göre değişiyor. Tüketimden alınan dolaylı vergiler, zorunlu ihtiyaçlara daha fazla para ayıran kesimlerin bütçesini oransal olarak daha çok zorlayabiliyor. Kamu harcamalarının kısılması ise eğitim ve sağlık hizmetlerine daha fazla ihtiyaç duyan kesimleri etkileyebiliyor. Bu nedenle fiyat artışlarının yavaşlatılmasının yanı sıra ücretlerin satın alma gücünün korunması, vergi yükünün dağılımı ve temel kamu hizmetlerine erişim önem taşıyor.
Kaynak: Evrensel