Sırbistan'da 25 Ekim'de yapılan erken genel seçimlerde Öğrenci Listesi, oyların yüzde 52,65'ini alarak birincilik elde etti. Aleksandar Vuçiç'in liderliğindeki Birleşik Sırbistan ittifakı ise yüzde 39,22'de kaldı. 250 üyeli parlamente yönelik projeksiyonlar, hareketin yaklaşık 140 milletvekili kazanacağını gösteriyor.

Zaferi farklı kılan, hareketin geleneksel partiler gibi kurulmuş olmaması. Belirgin bir lider, yerleşik hiyerarşi veya ayrıntılı bir hükümet programı bulunmuyor. Öğrenci protestoları sırasında oluşturulan plenum toplantılarında alınan kararlar örgütlenme modelini belirliyor. Adaylar, üniversitelerde yürütülen kolektif değerlendirmeler sonucunda belirlendi; hareketi hazırlayan öğrenciler milletvekili adayı olmadı.

Listenin ilk sırasında 56 yaşındaki kardiyolog ve üniversite öğretim üyesi Ilija Srdanović yer alıyor. Srdanović, Voyvodina Kardiyovasküler Hastalıklar Enstitüsünde çalışıyor. Siyasi faaliyetleri, Kasım 2024'te Novi Sad Tren İstasyonu'ndaki beton sundurmanın çökmesiyle 16 kişinin hayatını kaybettiği facianın ardından başlayan protestolar döneminde öne çıktı.

Bu süreçte kamu ihalelerinde yolsuzluk, denetim eksikliği ve devlet kurumlarının sorumluluğu tartışmaları ülke çapındaki öğrenci gösterilerine dönüştü. Başlangıçta cezalandırma ve belge açıklanması talep eden gösteriler, kurumların bağımsızlığı ile siyasi sistemin değiştirilmesi taleplerini içerdi. Üniversite boykotları, yürüyüşler ve kitlesel protestolar yaklaşık iki yıl sürdü.

Sırbistan kamuoyundan farklı isimler de aday listesinde bulunuyor. Eski Sırbistan Merkez Bankası Başkanı Dejan Šoškić, Dejan Bodiroga, Tihomir Stanić, Željko Hubač, Mirjana Nikolić ve çiftçi Zlatko Kokanović listede yer aldı. Kokanović, Rio Tinto'nun Sırbistan'daki lityum madenciliği projesine karşı yürütülen kampanyalarda tanındı. Hareket henüz resmî başbakan adayı açıklamadı.

Yeni yönetimin ilk sınavlarından biri, Belgrad'daki eski Genelkurmay Başkanlığı binasıyla ilgili otel projesi ve soruşturmaların bağımsız yürütülmesi olacak. Yaklaşık 500 milyon dolarlık projenin bağlantılı olduğu bildirilen şirketi Jared Kushner ile ilişkilendirildi; savcılık soruşturma başlattı, dava açılan kamu görevlileri suçlamaları reddetti. Seçim zaferi, kurumların işleyişinin aynı hızla değişeceği anlamına gelmiyor. Kampanyada yolsuzlukla mücadele, yargı bağımsızlığı, kamu kaynaklarının şeffaflığı ve kurumların siyasi etkilerden arındırılması öne çıktı.

Kaynak: Karar